Poradnik Interesanta


PODSTAWOWE PRAWA INTERESANTA W URZĘDZIE

Prawo uzyskania informacji

Interesant w urzędzie ma prawo wymagać od urzędnika aby szczegółowo poinformował go o wszystkich okolicznościach, które mogą wpłynąć na ustalenie jego praw i obowiązków. Działania urzędu powinny zapobiegać poniesieniu przez zainteresowaną osobę szkody wynikającej z nieznajomości przepisów prawa.
W razie pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości, interesant powinien zwrócić się o wyjaśnienia do urzędnika, zajmującego się zagadnieniami, których te wątpliwości dotyczą. Urzędnik jest zobowiązany takich wyjaśnień udzielić. Jeżeli zapytany urzędnik nie zajmuje się daną problematyką, powinien on ustalić i wskazać osobę kompetentną do udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.


Podstawa prawna: art. 9 k.p.a.

Prawo udziału w postępowaniu

Osoba, której praw lub obowiązków dotyczy postępowanie przed urzędem, ma prawo uczestniczenia w tym postępowaniu. W szczególności może ona wypowiadać się co do zgromadzonych w sprawie dowodów oraz zgłoszonych żądań, jeszcze przed wydaniem decyzji. Osoba ta może zostać pozbawiona tego prawa jedynie w ściśle określonych sytuacjach, a mianowicie wtedy, gdy sprawę należy załatwić niezwłocznie z uwagi na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Urząd musi wówczas w dokumentach sprawy zamieścić informację o przyczynie, dla której osoba pozbawiona była prawa uczestniczenia w postępowaniu.

Podstawa prawna: art. 10 k.p.a.

Prawo terminowego załatwiania spraw w urzędzie -
szybkość postępowania

Interesant ma prawo żądać terminowego załatwiania spraw przez urząd. Sprawy powinny być załatwiane w urzędzie bez zbędnej zwłoki. Warunkiem niezwłocznego załatwienia sprawy jest przedstawienie przez zainteresowaną osobę odpowiednich dokumentów. Urząd powinien także załatwić sprawę niezwłocznie, jeżeli posiada wszystkie informacje potrzebne do jej załatwienia lub gdy nie wymaga to gromadzenia dowodów, informacji lub wyjaśnień.

Podstawa prawna: art. 35 i art. 36 oraz art. 12 k.p.a.

Prawo składania odwołań

Interesant ma prawo odwoływania się od decyzji wydanej przez urząd w pierwszej instancji. Urząd umieszcza na decyzji informację o możliwościach odwołania się. W pouczeniu urząd określa, do jakiej instancji można się odwołać oraz w jakim terminie można wnieść odwołanie. Odwołanie wnosi się do organu wyższej instancji w ciągu 14 dni, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Treść odwołania nie musi spełniać szczególnych wymogów. Wystarczy, jeżeli wynika z niej, że interesant jest niezadowolony z rozstrzygnięcia. Ponieważ jednak przytoczenie istotnych argumentów faktycznych i prawnych może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ wyższej instancji, w niektórych, bardziej skomplikowanych sytuacjach warto skorzystać z pomocy radcy prawnego, adwokata lub doradcy z organizacji zajmującej się pomocą w tego rodzaju sprawach. Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Nie dotyczy to jednak tych decyzji, z których treści wynika, że mają być wykonane natychmiast lub ich natychmiastowe wykonanie następuje z mocy ustawy.

Podstawa prawna: art. 127 i nast. k.p.a.

Prawo zaskarżania do sądu administracyjnego

Decyzje wydane przez organy administracji publicznej mogą podlegać zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). Skargę do WSA wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Należy pamiętać, że skargę do WSA można wnieść jedynie w sytuacji, gdy stronie nie przysługuje już żaden środek zaskarżania, taki ja: odwołanie, zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Środkiem odwoławczym od wyroków WSA jest skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przy składaniu tej skargi obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Oznacza to, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.


Podstawa prawna: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Prawo składania skarg i wniosków

Interesant ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w związku z działalnością urzędu. Może je składać we własnym imieniu, a także w imieniu innych osób, jeżeli uzyska na to ich zgodę. Petycje, skargi i wnioski można kierować w szczególności do organów administracji rządowej (np. do ministra, wojewody) oraz do organów samorządu terytorialnego (np. marszałka, starosty, burmistrza, wójta, prezydenta miasta).

Podstawa prawna: art. 63 Konstytucji oraz art. 221 k.p.a.

Podstawowym aktem prawnym, regulującym sposób załatwiania spraw przez organy administracji publicznej jest ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.). Należy jednak pamiętać o zasadzie Lex specialis derogat legi generali - ustawa specjalna uchyla ustawę generalną, która to zasada w wielu przypadkach, przy załatwianiu wielu spraw (np. sprawy budowlane, komunikacyjne) ma swoje zastosowanie.

Wytworzył: Krzysztof Wysocki (4 lipca 2007)
Opublikował: Krzysztof Wysocki (4 lipca 2007, 08:00:08)

Ostatnia zmiana: Krzysztof Wysocki (4 lipca 2007, 08:14:56)
Zmieniono: 2007-07-04

rejestr zmian tej informacji »


Liczba odsłon: 25829

wersja do zapisu wersja do druku

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies.

Zamknij